Waterschaarste in Souss-Massa treft de tomaat

Waterschaarste in Souss-Massa treft de tomaat opnieuw: het areaal ronde tomaat daalt dit seizoen tot 15%, terwijl een cruciale dam dicht blijft voor reparaties en Marokko's grote ontziltingsinstallatie storing na storing kent.

Het bekken rond Agadir levert het grootste deel van Marokko's tomatenexport naar Europa. Het areaal ronde tomaat ligt 10 tot 15% lager dan in recente seizoenen, zeggen telers, net nu de winterteelt begint.

De waterdruk in Souss-Massa

We blijven met dezelfde problemen kampen als in eerdere seizoenen, al nemen ze dit jaar een andere vorm aan.

De Youssef Ben Tachfine-dam ligt al maanden stil terwijl de reparaties aan de leiding vertraging oplopen. De ontziltingsinstallatie van Chtouka Ait Baha, gebouwd om de irrigatie van het bekken te waarborgen, kampt met storingen die langer dan tien dagen aanhouden.

Telers vullen het gat met watertankwagens, een optie die de kosten opdrijft voordat er ook maar één tomaat in de kist ligt. Het hogere zoutgehalte van het beschikbare water dwingt bedrijven hun voedingsschema's uit te breiden, alleen al om de opbrengst op peil te houden.

Hittegolven en hete wind vormden deze zomer een tweede front. Vernevelen werd een vast onderdeel van de teelt, en sommige telers melden problemen met kaliber en gelijkmatigheid in de eerste trossen, een teken van gestreste planten en niet van ziekte.

Amine Amanatoullah, secretaris-generaal van de Marokkaanse Interprofessionele Federatie voor Productie en Export van Groenten en Fruit, vat een seizoen samen dat telers al eerder meemaakten. "We blijven met dezelfde problemen kampen als in eerdere seizoenen, al nemen ze dit jaar een andere vorm aan," zegt hij.

Een probleem waaraan is gewend

De winterteelt van tomaten, normaal gestart begin oktober, loopt dit jaar in het hele bekken 10 tot 15 dagen achter. Dat schuift het grootste deel van de export door naar november en verkleint het venster voordat de Spaanse wintertomaat dezelfde Europese schappen bereikt.

Landelijk gezien oogt het beeld minder somber. De Marokkaanse dammen stonden begin september op 67% van hun capaciteit, bijna het dubbele van een jaar eerder, na een natte winter verder naar het noorden. Het probleem in Souss-Massa oogt lokaal en technisch, dichter bij de tegenslag die dit jaar de druivenoogst in de Portugese Douro trof dan bij een landelijke droogte.

Andere Marokkaanse exportgewassen kennen een stabieler jaar. De olijfolieproductie rond de Middellandse Zee beweegt de andere kant op, met een stijging van 31% in Italië dit seizoen. Voor de tomatentelers van Souss-Massa hangt de marge nu minder af van regen dan van techniek: de leiding moet weer open voordat de volgende droogte hem opnieuw test.