Fooienscherm op de pinautomaat rukt op in Amsterdamse horeca

Het fooienscherm op de pinautomaat, met knoppen voor 5, 10 of 15 procent en ergens onderaan een kleine optie voor geen fooi, duikt steeds vaker op in Amsterdamse restaurants, lunchrooms en koffiebars. Vakblad Entree vroeg zich af of het slim is of onbeleefd; de cijfers wijzen vooral op slim, in elk geval voor de kas.

Ramzy Group, met 21 horecazaken, voerde het scherm begin 2026 in, onder meer bij De Bekeerde Suster en Rain in Amsterdam, maar bewust niet bij Ventuno. De fooiopbrengst steeg volgens Ramez Ramzy met meer dan 20 procent, vertelde hij aan Entree. “Fooi is wel een onderdeel van het inkomen waarop medewerkers rekenen,” zei Ramzy.

Niet iedereen gaat mee. Michiel Huisman van ontbijt- en lunchketen Teds liet het scherm juist weg: volgens hem voelt het alsof je de gast vraagt om de bediening ter plekke een cijfer te geven.

Het scherm stelt een vraag waar driekwart van de koffiebargasten het antwoord al op weet.

Wat het fooienscherm met je fooi doet

Consumentenpsycholoog Patrick Wessels legde in oktober aan Hart van Nederland uit waarom het werkt. Het scherm dwingt een keuzemoment af. Zonder vraag geeft volgens hem 17 procent van de gasten fooi, met het scherm 39 procent; zaken met een fooienscherm tellen 2,25 keer zoveel fooigevers. Branchevereniging KHN staat positief tegenover het scherm, maar vindt een optie van 0 procent wel verplicht, schrijft Entree.

De gast is minder enthousiast. In onderzoek van kassabedrijf Lightspeed en OnePoll onder 1.000 Nederlandse restaurantbezoekers (mei 2025) zegt 31 procent zich onder druk gezet te voelen om een percentage te kiezen, en wil 36 procent de fooi helemaal afschaffen. Van de ondervraagden geeft 37 procent 5 tot 10 procent, 33 procent 1 tot 5 procent en 16 procent niets. Slechts 23 procent vindt fooi gepast in een koffiebar of theehuis. Bij een flat white aan de bar stelt het scherm dus een vraag waar driekwart van de gasten het antwoord al op weet.

Wie krijgt de fooi van het fooienscherm

Bij Ramzy gaat alle fooi naar het team en bemoeit de leiding zich niet met de verdeling. Volgens KHN verschilt dat per zaak: soms deelt het hele team, soms alleen wie direct aan tafel bedient. Huisman wijst erop dat degene die afrekent niet altijd degene is die bediende.

Fiscaal is de lijn helder. Fooi is volgens KHN geen loon: een werkgever die minstens het cao-loon betaalt, houdt er geen loonheffing op in, en de medewerker geeft de fooi zelf op in de aangifte inkomstenbelasting. Betaal je minder dan de cao, dan rekent de Belastingdienst het verschil als belaste fooi.

Wie het scherm zelf wil tegenkomen, kan een rondje maken langs de beste koffiebars van Amsterdam in 2026. Of het fooienscherm daar blijft, beslist uiteindelijk de gast, met één tik.