Noordzee in september, tong omhoog en schol onder vuur

De Noordzee in september geeft Nederlandse keukens hun beste platvis van het jaar, en dit najaar trekken de cijfers achter het bord twee kanten op: tong omhoog, schol onder vuur.

Garnaal, schol en tong vormden in 2024 het grootste deel van de aanvoer van de Nederlandse kottervloot, en die drie bepalen nog steeds wat een keuken tussen nu en de kerst kan kopen.

Wat de Noordzee in september geeft

Vraag naar het vleespercentage, niet naar de prijs; de rest volgt daaruit.

ICES verhoogde het vangstadvies voor Noordzeetong in 2026 met 16,4%, tot 12.454 ton, en raamt de paaibiomassa voor 2027 op 56.850 ton, zo'n 7% boven dit jaar. De raad schrijft de verbetering vooral toe aan zwaardere vis per leeftijdsklasse, niet aan meer vis.

Schol is de discussie. De Noordzee Adviesraad liet ICES op 2 september weten dat schippers vangsten melden die ver achterblijven bij wat de geschatte paaibiomassa doet verwachten, en vroeg de volgende benchmark opnieuw te kijken naar overleving van discards, groei en lengte per leeftijd. De Nederlandse afslagen laten dezelfde scheiding in prijs zien: tong trok aan over alle sorteringen, kleine en middelgrote schol zakte.

De Zeeuwse mossel is het andere septembermerk. Het seizoen 2025-26 sloot op 30 april met ruim 270.000 mosselton, 34% meer dan een seizoen 2024-25 dat door sterfte op de Oosterscheldepercelen werd geruïneerd. De omzet steeg 17% tot 41 miljoen euro. Oosterscheldemosselen kwamen gemiddeld op stukstal 193 bij 31,1% vleespercentage en 177 euro per mosselton; Waddenmosselen waren kleiner, stukstal 231, bij 119 euro.

Hoe u het koopt

Het vleespercentage is het getal dat u moet vragen. Boven de 30% houdt een mossel hitte zonder tot een knoopje te krimpen; onder de 25% redt geen enkele witte wijn het nog. Dezelfde logica loopt door de platvis: een tong van september heeft de hele zomer gegeten en draagt vet dat een maarttong mist.

De nuttige gewoonte is geen kalender uit het hoofd leren, maar vragen wat er die ochtend binnenkwam. Een keuken die goed inkoopt heeft een antwoord, meestal met een scheepsnaam eraan vast.

De oester loopt van nu tot april volgens de oude R-maandenregel, en wild en knollen nemen de kaarten over vanaf eind oktober, ongeveer wanneer de witte truffelbeurs van Alba op 10 oktober opent. Tot die tijd heeft de kust de betere hand.