Uitbuiting in de Langhe: mars in Alba voor druivenplukkers

Honderden mensen liepen zaterdag 24 oktober door Alba om te protesteren tegen uitbuiting in de Langhe, waar illegale tussenpersonen, in Italië bekend als caporalato, arbeiders voor de wijngaarden ronselen. De bisschop van Alba, Marco Brunetti, zei tegen de demonstranten dat “de landarbeider vóór de fles wijn komt”.

De mars werd georganiseerd door de diocesane Caritas, de vakbonden CGIL, CISL en UIL, de antimaffiavereniging Libera en Arci Cinema Vekkio, volgens het lokale weekblad La Guida, dat het aantal deelnemers op meer dan duizend schatte. De stoet vertrok bij het opvangcentrum van Caritas in de via Pola en eindigde met toespraken op de piazza San Paolo.

“Caporalato dat uitbuit is niet alleen een misdrijf, het is een belediging van God en de mens”, zei Brunetti volgens La Guida. Hij voegde eraan toe dat huisvesting “geen luxe” is maar deel uitmaakt van de waardigheid van arbeid, en vroeg om blijvend beleid in plaats van noodmaatregelen.

De mens komt vóór de winst, de landarbeider vóór de fles wijn.

Wat het Caritas-rapport over de oogst vond

Het protest volgt op L’altra vendemmia (De andere oogst), een rapport dat het bisdom Alba op 12 oktober publiceerde. Volgens Caritas werkten dit jaar meer dan 6.000 mensen mee aan de druivenoogst in de Langhe en de Roero, van wie ongeveer 3.000 seizoensarbeiders. De vrijwilligers telden 16 geïmproviseerde kampen en schuilplaatsen, het hoogste aantal dat ze ooit registreerden, en bedden in overvolle woningen die voor 200 tot 300 euro per maand werden verhuurd.

Het rapport noemt zwartwerk, loonstroken die niet overeenkomen met de gewerkte uren, lonen onder het cao-minimum, onbetaalde lonen en geen enkele rustdag. Het bisdom stelt dat de mensen die Caritas sprak minder dan 5 procent zijn van wie tussen de rijen werkt.

Cijfers van de arbeidsinspectie die de CGIL aanhaalt, wijzen dezelfde kant op, meldde La Guida: van de 67 landbouwbedrijven en loonwerkers die tijdens de oogst in de provincie Cuneo werden gecontroleerd, overtrad iets minder dan 80 procent de regels, met 31 zwartwerkers en 100 overtredingen op het gebied van veiligheid en gezondheid.

Uitbuiting in de Langhe en de wijnsector

Matteo Ascheri, wijnmaker en oud-voorzitter van het consortium dat Barolo en Barbaresco beschermt, verwierp het beeld van wijnhuizen als de “eerste slachtoffers” van caporalato, een uitdrukking die volgens Cuneodice van Coldiretti Cuneo kwam. “Het probleem is systemisch”, zei hij, en hij stelde voor dat producenten die bepaalde overtredingen begaan het recht verliezen om het collectieve merk van de wijnen te gebruiken.

In juli vernieuwde de prefectuur van Cuneo een protocol tegen caporalato, ondertekend door de consortia van Barolo en Roero, landbouworganisaties en vakbonden, dat een vrijwillig register van arbeidsbemiddelaars invoert en een ethisch keurmerk voor wijnhuizen die via hen werken. De organisatoren van de mars vragen om rechtstreekse aanwerving, sterkere arbeidsbureaus, publieke coördinatie van huisvesting en vervoer, en meer inspecteurs.

De mars valt midden in het herfstseizoen van Alba, nu de prijs van de witte truffel stijgt door de droogte en bezoekers de stad vullen.