Alcoholvrije dranken zijn geen opstapje, zegt rapport

Alcoholvrije dranken zetten niemand aan het drinken, aldus een rapport dat deze maand verscheen bij Club Soda, de Britse organisatie achter een gids en een proefprogramma voor alcoholvrije en alcoholarme producten. Het verkeer loopt volgens het rapport juist de andere kant op.

Het rapport, Gateway? No Way, bundelt eigen enquêtes en gepubliceerde academische studies om de stelling te toetsen dat deze producten een eerste stap zijn naar drank op volle sterkte, vooral bij jongeren. Bewijs daarvoor vindt het niet.

In de enquête van Club Soda had 94% van de respondenten gewoon bier gedronken voordat ze ooit een alcoholvrij biertje probeerden. Die volgorde telt. Komt de alcohol eerst en de nul-procentversie later, dan werkt het product als rem en niet als oprit.

De volgorde van de glazen beslist de discussie: eerst de alcohol, daarna de nul.

Wat het rapport over alcoholvrije dranken vond

Het rapport citeert werk van Groefsema en collega's onder Nederlandse studenten, waaruit bleek dat wie nooit alcoholvrije producten dronk gemiddeld méér alcohol gebruikte dan wie beide dronk. De meeste studenten die alcoholvrij dronken zeiden dat die producten hen hadden geholpen te minderen.

De respondenten van Club Soda beschrijven hetzelfde gedrag: vrije dagen, afwisselen tussen een alcoholisch en een alcoholvrij glas op een avond, of simpelweg meer keuze aan de bar. Bijna niemand begon bij de alcoholvrije versie.

Waar de twijfel blijft zitten

De resterende voorzichtigheid gaat niet over de algemene bevolking. Klinische onderzoekers stellen vragen bij hoe deze producten uitpakken voor mensen in herstel of anderszins met verhoogd risico, waar smaak en ritueel als prikkel kunnen werken. Dat is een andere vraag dan die van het opstapje, en het rapport beslecht hem niet.

Ook de regels lopen uiteen. Een vergelijking van acht landen die dit jaar in Drug and Alcohol Review verscheen, stelde vast dat de definitie van alcoholvrij per grens verandert, van 0,0% tot 0,5% alcohol afhankelijk van de markt, wat vergelijkingen lastig maakt.

Voor bars gaat het praktisch om inkoop. De categorie vraagt inmiddels een eigen kaart in plaats van een regel onder de frisdrank, en uitbaters hebben nu een argument voor wie hem daar laat staan. Wijn koerst intussen op de kleinste Franse oogst sinds 1957. De achterbar wordt van twee kanten opnieuw ingedeeld.