Prijs van sanma in Japan verdrievoudigt door magere vangst

De prijs van sanma in Japan is dit najaar meer dan verdrievoudigd: verse vis kostte op de Toyosu-markt in Tokio tussen half augustus en begin september gemiddeld zo'n ¥3.645 per kilo, 3,3 keer zoveel als een jaar eerder. Nikkei, dat de cijfers van Toyosu op 14 september publiceerde, wijt de sprong aan de magere aanvoer in Hokkaido.

De stijging is al aan de toonbank te zien. Viswinkels in Tokio vragen ¥480 tot ¥700 voor één vis, meldt hetzelfde medium, voor een soort die Japanse huishoudens altijd als de alledaagse smaak van de herfst zagen, heel gegrild en geserveerd met geraspte daikon en rijst.

Het cijfer van Toyosu is de middenprijs voor verse vis, niet die van de pronkpartijen op de eerste veilingen van het seizoen. Dat maakt de stijging lastig af te doen als curiositeit.

Sanma was het goedkope genot van de herfst; dit seizoen kost hij als luxe.

Kleinste geschatte bestand sinds 2003

Het tekort was ruim van tevoren aangekondigd. Op 28 juli publiceerde het Japanse visserijagentschap zijn langetermijnprognose voor augustus tot december. Het schatte de sanma ten westen van de 180e meridiaan op 429.000 ton, tegen 1,099 miljoen ton een jaar eerder: het laagste cijfer sinds de vergelijkbare reeks in 2003 begon.

De prognose zette het aandeel eenjarige vis, de maat waar de vloot op draait, op 17,2 procent, tegen 59,6 procent vorig jaar, en voorspelde lichtere vissen en minder aanvoer naar de Japanse visgronden. Voor augustus en september verwachtte het agentschap alleen kleine scholen ver uit de kust, in internationale wateren tussen 152° en 168° oosterlengte, ten oosten van Hokkaido en het eiland Urup.

Ook verwachtte het agentschap dat de zuidgrenzen van de eerste en tweede tak van de koude Oyashio-stroom ver ten noorden van hun gebruikelijke positie zouden liggen.

Prijs van sanma na drie jaar herstel

De tegenslag onderbreekt een traag herstel. De aanvoer bereikte in 2022 een dieptepunt van 17.910 ton, volgens Zensanma, de nationale coöperatie van sanmavissers, en steeg daarna naar 38.695 ton in 2024 en 64.738 ton in 2025. Zelfs de vangst van vorig jaar bleef ver onder de 112.264 ton van 2015.

Goedkope vette vis staat ook elders onder druk: het Noorse makreelseizoen vertraagt deze maand door een flink gekort quotum.

Het bekendste sanmaritueel van Tokio is al aangepast. Het stadsdeel Meguro serveert op zijn festival van 11 oktober alleen gegrilde sanma aan 2.500 mensen die via loting zijn gekozen, en waarschuwt dat zelfs dat van de vangst afhangt.